جدول لوله استیل

جدول لوله استیل؛ سایز، رده (اسکجول)، ضخامت و وزن

برای خرید یا طراحی لوله استیل سه عدد لازم دارید: سایز، رده و وزن هر متر. سایز و رده با هم ضخامت دیواره را مشخص می‌کنند و ضخامت هم وزن و قیمت لوله را. در این صفحه جدول کامل لوله استیل را برای سایز ۱/۸ الی ۲۴ اینچ و همه رده‌های رایج آورده‌ایم: 5S، 10S، 40S، 80S، 160 و XXS، و برای سایزهای بزرگ رده‌های 10 الی 140. عددها از استانداردهای ASME B36.19 و B36.10 است.

با ماشین حساب بالای صفحه، سایز و رده را انتخاب کنید تا قطر خارجی، ضخامت، قطر داخلی و وزن هر متر و هر شاخه را ببینید.

رده لوله استیل یعنی چه؟

رده یا اسکجول (Schedule) عددی است که ضخامت دیواره لوله را مشخص می‌کند. قطر خارجی هر سایز ثابت است و با بالا رفتن رده، دیواره ضخیم‌تر و قطر داخلی کمتر می‌شود. مثلاً لوله ۲ اینچ در همه رده‌ها قطر خارجی ۶۰٫۳ میلی‌متر دارد، ولی ضخامت آن در رده 10S برابر ۲٫۷۷ و در رده 80S برابر ۵٫۵۴ میلی‌متر است.

حرف S بعد از عدد رده مخصوص لوله استیل است و از استاندارد ASME B36.19 می‌آید. رده‌های بدون S مربوط به ASME B36.10 هستند که برای لوله فولادی نوشته شده است. در بیشتر سایزها 40S با 40 و 80S با 80 یکی است. فرق آن‌ها از سایز ۱۰ و ۱۲ اینچ به بالا شروع می‌شود. مثلاً لوله ۱۲ اینچ رده 40S ضخامت ۹٫۵۳ میلی‌متر دارد و رده 40 ضخامت ۱۰٫۳۱ میلی‌متر.

• رده 5S و 10S: دیواره نازک؛ برای آب، هوا و سیال‌های کم‌فشار در صنایع غذایی و دارویی.
• رده 40S: رایج‌ترین رده بازار؛ برای خطوط فرایندی با فشار متوسط.
• رده 80S: دیواره ضخیم؛ برای فشار بالا و جاهایی که لوله دنده می‌شود.
• رده 160 و XXS: دیواره خیلی ضخیم؛ برای خطوط فشار قوی و هیدرولیک.

جدول ضخامت لوله استیل در رده‌های مختلف

جدول زیر قطر خارجی و ضخامت دیواره را به میلی‌متر نشان می‌دهد. خانه‌های خط تیره یعنی آن رده برای آن سایز در استاندارد تعریف نشده است.

جدول وزن لوله استیل (کیلوگرم بر متر)

وزن‌ها برای استیل ۳۰۴ با چگالی ۷٫۹۳ حساب شده است. لوله ۳۱۶ حدود ۰٫۶ درصد سنگین‌تر و لوله فولادی حدود ۱ درصد سبک‌تر است. برای وزن هر شاخه ۶ متری، عدد جدول را در ۶ ضرب کنید.

برای لوله با ضخامت یا قطر غیر استاندارد، از ماشین حساب وزن لوله استیل استفاده کنید که قطر و ضخامت را دستی می‌گیرد.

جدول رده‌های لوله استیل سایز بزرگ (۸ الی ۲۴ اینچ)

در سایزهای بزرگ، استاندارد B36.10 رده‌های بیشتری دارد. جدول زیر ضخامت دیواره را به میلی‌متر برای این رده‌ها نشان می‌دهد:

مثال: وزن لوله استیل ۲ اینچ رده ۴۰

لوله ۲ اینچ رده 40S قطر خارجی ۶۰٫۳ و ضخامت ۳٫۹۱ میلی‌متر دارد. قطر داخلی آن ۵۲٫۵ میلی‌متر است. فرمول وزن لوله این است:

وزن (کیلوگرم بر متر) = (قطر خارجی − ضخامت) × ضخامت × ۰٫۰۲۴۹

عدد ۰٫۰۲۴۹ برای استیل ۳۰۴ است و هر دو اندازه به میلی‌متر هستند. با این فرمول، هر متر این لوله ۵٫۵ کیلوگرم و هر شاخه ۶ متری حدود ۳۳ کیلوگرم وزن دارد. برای مقایسه، شاخه ۶ متری لوله ۴ اینچ رده 10S حدود ۵۰٫۷ کیلوگرم و همین سایز در رده 40S حدود ۹۷٫۴ کیلوگرم است. یعنی با انتخاب رده بالاتر، وزن و قیمت لوله تقریباً دو برابر می‌شود.

نکات انتخاب سایز و رده لوله استیل

1. سایز نامی با قطر واقعی فرق دارد. لوله ۲ اینچ قطر خارجی ۶۰٫۳ میلی‌متر دارد، نه ۵۰٫۸. برای سفارش اتصالات و فلنج، سایز نامی و رده را بگویید.
2. رده را بر اساس فشار و دما انتخاب کنید. رده بالاتر فشار بیشتری تحمل می‌کند ولی سنگین‌تر و گران‌تر است. اگر فشار خط را با واحدی غیر از بار دارید، اول آن را با ماشین حساب تبدیل فشار تبدیل کنید و برای انتخاب کلاس از ماشین حساب فشار و کلاس پایپینگ کمک بگیرید.
3. برای لوله دنده‌ای رده 80S بگیرید. دنده کردن بخشی از دیواره را برمی‌دارد و رده‌های نازک بعد از دنده ضعیف می‌شوند.
4. لوله صنایع غذایی را با جدول لوله جدا نکنید. لوله‌های میکروبی و سنیتری با قطر خارجی اینچی واقعی، مثل ۲۵٫۴ و ۵۰٫۸ میلی‌متر، ساخته می‌شوند و با جدول رده‌ها فرق دارند.
5. درزدار یا بدون درز. ابعاد هر دو نوع طبق همین جدول است. لوله بدون درز (مانیسمان) برای فشار و دمای بالا انتخاب مطمئن‌تری است.

بعد از انتخاب سایز و رده، فلنج و اتصالات هم باید با همان سایز جور باشند. ابعاد فلنج هر سایز را در جدول فلنج ببینید. برای اتصالات جوشی، صفحه‌های زانو استیل جوشی و ردیوسر استیل را ببینید. قیمت و موجودی را هم در صفحه لوله استیل بپرسید.

پرسش‌های متداول درباره جدول لوله استیل

ضخامت لوله استیل ۲ اینچ رده ۴۰ چقدر است؟

لوله ۲ اینچ رده 40S ضخامت ۳٫۹۱ میلی‌متر و قطر خارجی ۶۰٫۳ میلی‌متر دارد. وزن هر متر آن در استیل ۳۰۴ حدود ۵٫۵ کیلوگرم است.

فرق رده 40 و 40S چیست؟

رده 40S از استاندارد لوله استیل B36.19 و رده 40 از استاندارد لوله فولادی B36.10 است. ضخامت این دو تا سایز ۱۰ اینچ یکی است. از ۱۲ اینچ به بالا رده 40S نازک‌تر است و ضخامت آن ۹٫۵۳ میلی‌متر ثابت می‌ماند.

وزن هر شاخه لوله استیل ۱ اینچ چقدر است؟

شاخه ۶ متری لوله ۱ اینچ استیل ۳۰۴ در رده 10S حدود ۱۲٫۷ کیلوگرم و در رده 40S حدود ۱۵٫۲ کیلوگرم وزن دارد.

قطر خارجی لوله ۴ اینچ استیل چند میلی‌متر است؟

لوله ۴ اینچ در همه رده‌ها قطر خارجی ۱۱۴٫۳ میلی‌متر دارد. ضخامت آن در رده 10S برابر ۳٫۰۵، در 40S برابر ۶٫۰۲ و در 80S برابر ۸٫۵۶ میلی‌متر است.

رده لوله استیل را از کجا بفهمم؟

روی بدنه لوله‌های استاندارد، سایز، رده، جنس و استاندارد ساخت حک یا چاپ شده است. اگر نوشته‌ای نیست، قطر خارجی و ضخامت را با کولیس اندازه بگیرید و با جدول ضخامت همین صفحه مقایسه کنید.

جمع‌بندی

قطر خارجی لوله با سایز نامی ثابت است و رده فقط ضخامت دیواره را تغییر می‌دهد. برای خطوط کم‌فشار 10S، برای کارهای عمومی 40S و برای فشار بالا یا لوله دنده‌ای 80S رایج‌ترین انتخاب‌ها هستند. وزن را از جدول یا ماشین حساب بخوانید و برای هر شاخه ۶ متری در ۶ ضرب کنید. اگر ورق یا میلگرد هم در سفارش دارید، محاسبه وزن ورق و محاسبه وزن شفت و میلگرد را هم ببینید.