سلونوئید ولو یا نامور ضد انفجار چیست؟ خرید و راهنمای کلی

سلونوئید ولو یا نامور ضد انفجار یک بوبین الکترومغناطیسی مخصوص محیط های پرخطر صنعتی است. سازندگان این قطعه را برای نصب روی شیرهای برقی نامور و اکچویتورهای پنوماتیک طراحی کرده اند تا کاربر بتواند مسیر هوای فشرده را با فرمان الکتریکی کنترل کند.

این مدل در محیط هایی مثل پالایشگاه، پتروشیمی، خطوط گاز، مخازن مواد اشتعال زا و فضاهای دارای بخار یا گاز قابل انفجار کاربرد دارد.

وقتی اپراتور برق را به بوبین می رساند، میدان مغناطیسی داخل کویل شکل می گیرد و هسته داخلی شیر را حرکت می دهد. این حرکت، مسیر عبور هوا را باز یا بسته می کند و در نهایت اکچویتور فرمان باز و بسته شدن شیر اصلی را اجرا می کند. به همین دلیل، این قطعه نقش مهمی در اتوماسیون صنعتی و کنترل ایمن فرایندها دارد.

عبارت نامور به نوع استاندارد نصب این شیر برقی اشاره می کند. تولیدکنندگان اکچویتور و شیر برقی، این استاندارد را به کار می گیرند تا تکنسین بتواند قطعه را بدون تغییرات پیچیده روی عملگر نصب کند. در نتیجه، کاربر سرعت نصب بالاتری به دست می آورد و در زمان تعمیرات نیز قطعه را راحت تر تعویض می کند.

ویژگی اصلی این مدل، بدنه ضد انفجار آن است. سازنده بدنه کویل را طوری ساخته است که اگر داخل محفظه جرقه یا افزایش دما ایجاد شود، شعله یا انرژی به محیط بیرون نرسد. این ساختار، ایمنی مجموعه را در محیط های مستعد انفجار بالا می برد و ریسک حادثه را کاهش می دهد.

بررسی مفهوم بوبین ضد انفجار در این مدل

برای شناخت بهتر مدل ASEM55109 باید دو مفهوم مهم یعنی نامور و ضد انفجار را جداگانه بررسی کنیم. نامور یک استاندارد شناخته شده در حوزه تجهیزات کنترلی و پنوماتیک است. سازندگان با استفاده از این استاندارد، محل سوراخ ها، نحوه نصب و الگوی اتصال شیر برقی به اکچویتور را یکسان می کنند. همین هماهنگی باعث می شود که تکنسین در زمان نصب، قطعات را سریع تر و دقیق تر روی هم سوار کند.

در بازار صنعتی، وقتی از شیر برقی نامور حرف می زنند، معمولا منظور شیری است که سازندگان، الگوی نصب آن را مطابق استاندارد NAMUR ساخته اند. این طراحی، نیاز به لوله کشی اضافه را کم می کند و ظاهر مجموعه را نیز جمع و جورتر نگه می دارد. همچنین مسیر هوا کوتاه تر می شود و فرمان با دقت مناسب تری به اکچویتور می رسد.

در بخش دوم، ضد انفجار بودن اهمیت بالاتری پیدا می کند. محیط هایی مثل پالایشگاه، ایستگاه گاز، واحدهای شیمیایی، کارخانه رنگ، معادن و انبار مواد فرار، شرایطی دارند که یک جرقه کوچک هم می تواند حادثه ایجاد کند. به همین دلیل، مهندسان در این فضاها از تجهیزاتی استفاده می کنند که اجازه ندهند جرقه، حرارت یا انفجار داخلی به محیط اطراف منتقل شود.

سازنده در مدل ASEM55109 از بدنه مقاوم و ساختار ایمن استفاده کرده است تا همین هدف را تامین کند. تصویر کاتالوگ نیز همین نوع بوبین ریخته گری شده ضد انفجار را نشان می دهد. بنابراین خریدار با یک کویل معمولی روبرو نیست، بلکه قطعه ای تخصصی را انتخاب می کند که برای محیط های حساس صنعتی ساخته شده است.

مشخصات فنی نامور ضد انفجار

بررسی دقیق مشخصات فنی، دید روشن تری از توانایی این محصول به خریدار و تکنسین می دهد. اطلاعاتی که در ادامه می آید، بر اساس داده های درج شده روی کاتالوگ همین مدل تنظیم شده است.

1) مدل: ASEM55109

سازنده کد ASEM55109 را برای شناسایی این مدل روی کاتالوگ ثبت کرده است. این کد به خریدار کمک می کند تا قطعه را از میان مدل های مشابه جدا کند و در زمان سفارش، استعلام یا تعویض، خطای کمتری داشته باشد. بخش ASEM این سری از کویل های ضد انفجار با بدنه ریخته گری شده را معرفی می کند و عدد 55109 شناسه دقیق تر مدل را در سبد محصول نشان می دهد.

2) ولتاژ کاری: 24V DC و 220V AC

سازنده این کویل را در دو نسخه ولتاژی عرضه می کند: 24 ولت DC و 220 ولت AC. این تنوع باعث می شود کاربر بتواند قطعه را با نوع برق تابلو فرمان یا سیستم کنترل خود هماهنگ کند.

در بسیاری از سیستم های ابزار دقیق و کنترل، مهندسان از برق 24 ولت DC استفاده می کنند چون این ولتاژ برای مدارات کنترلی رایج تر است و ایمنی بیشتری دارد. در مقابل، بعضی مجموعه ها برق 220 ولت AC را در دسترس دارند و ترجیح می دهند همان ولتاژ را مستقیم به شیر برقی برسانند. به همین دلیل، خریدار باید قبل از سفارش، ولتاژ مورد نیاز خود را دقیق مشخص کند.

3) توان مصرفی: 3.0W / 4.5W

این کویل بسته به ولتاژ و شرایط کاری، توان مصرفی 3.0 وات یا 4.5 وات دارد. مصرف برق پایین، یکی از مزیت های مهم این مدل است چون سیستم کنترل فشار زیادی از نظر انرژی تحمل نمی کند و گرمای اضافی کمتری هم در مدار ایجاد می شود.

در پروژه هایی که چندین شیر برقی کنار هم نصب می شوند، همین کاهش توان مصرفی می تواند بار کلی سیستم را کمتر کند. همچنین مهندس برق در زمان انتخاب منبع تغذیه و طراحی تابلو، با اطمینان بیشتری ظرفیت مدار را محاسبه می کند.

4) نوع حفاظت ضد انفجار: Ex mb IICT5 Gb

سازنده این مشخصات را روی پلاک فنی کویل ثبت کرده است: Ex mb IICT5 Gb

هر بخش از این کد، معنی مشخصی دارد:

• Ex یعنی این تجهیز را برای محیط های انفجاری ساخته اند.
• mb یعنی سازنده از روش حفاظتی کپسوله سازی استفاده کرده است تا اجزای حساس داخل محفظه ایمن بمانند.
• IIC یعنی این کویل برای گازهای پرخطرتر هم مناسب است.
• T5 یعنی دمای سطح تجهیز از حد مشخص کلاس T5 بالاتر نمی رود.
• Gb یعنی تجهیز برای استفاده در محیط های گازی با سطح حفاظت بالا مناسب است.

این کد به خریدار و بازرس فنی کمک می کند تا مطمئن شوند محصول با شرایط خطرناک سایت صنعتی تناسب دارد.

5) کلاس حرارتی: T5

کلاس حرارتی T5 به این معناست که دمای سطح خارجی تجهیز در شرایط کاری مجاز، از 100 درجه سانتی گراد بالاتر نمی رود. این موضوع در محیط هایی که بخارات اشتعال زا یا گازهای حساس وجود دارد اهمیت زیادی دارد، چون بالا رفتن دمای بدنه می تواند خطر اشتعال را افزایش دهد.

وقتی سازنده کلاس T5 را روی بوبین اعلام می کند، مهندس ابزار دقیق می تواند با توجه به گروه گازی محل نصب، درباره مناسب بودن تجهیز تصمیم دقیق تری بگیرد.

6) کلاس عایقی: F

سازنده در این بوبین از سیم لاکی با کلاس عایقی F استفاده کرده است. کلاس F نشان می دهد که سیستم عایق بندی سیم پیچ، تحمل حرارتی مناسبی دارد و می تواند در دماهای بالاتر نسبت به کلاس های پایین تر عملکرد پایدارتری ارائه دهد.

این ویژگی عمر مفید کویل را افزایش می دهد و احتمال آسیب دیدن سیم پیچ در شرایط کاری سنگین را کمتر می کند. در نتیجه، تکنسین با تجهیزی روبرو است که برای محیط صنعتی واقعی ساخته شده، نه برای کاربرد سبک و محدود.

7) سایز ورودی کابل: G1/2″

ورودی کابل این مدل با رزوه G1/2" ساخته شده است. این سایز در بسیاری از تجهیزات صنعتی استاندارد و رایج است و به تکنسین اجازه می دهد گلند مناسب را بدون دردسر انتخاب کند.

اگر کاربر بخواهد ایمنی ضد انفجار تجهیز حفظ شود، باید گلند، کابل و متعلقات نصب را نیز متناسب با همین کلاس حفاظتی انتخاب کند. یعنی فقط خود بوبین ضد انفجار بودن مجموعه را تضمین نمی کند؛ نصب درست و انتخاب اکسسوری مناسب هم همان قدر مهم است.

8) طول کابل: 1.5M

سازنده این کویل را با کابل برق محافظت شده 1.5 متری عرضه می کند. این طول کابل در بسیاری از نصب های صنعتی، فضای کافی برای اتصال به جعبه تقسیم یا ترمینال باکس را در اختیار تکنسین می گذارد.

البته نصاب باید مسیر کابل را هم با دقت بررسی کند. اگر کابل در معرض حرارت بالا، سایش، مواد خورنده یا ضربه مکانیکی قرار بگیرد، باید برای حفاظت بیشتر از لوله، فلکسی یا تجهیزات کمکی مناسب استفاده کند.

9) دمای محیط: -20°C to +60°C

این مدل در بازه دمای محیط 20- تا 60+ درجه سانتی گراد کار می کند. این بازه نشان می دهد که کویل برای بسیاری از شرایط صنعتی متداول، از مناطق سرد تا محیط های نسبتا گرم، مناسب است.

اگر دمای محیط از این محدوده خارج شود، عملکرد کویل، عمر عایق و سطح ایمنی تجهیز ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد. به همین دلیل، مهندس پروژه باید قبل از نصب، شرایط واقعی سایت را با مشخصات فنی محصول تطبیق دهد.

10) تیپ دمایی کویل: HT و LT

سازنده این تجهیز را در دو تیپ دمایی عرضه می کند:

• HT
• LT

این تقسیم بندی به کاربر کمک می کند تا نسخه مناسب را بر اساس شرایط کاری، دمای محیط و نیاز پروژه انتخاب کند. در زمان خرید، بهتر است خریدار فقط به ولتاژ توجه نکند و تیپ دمایی مناسب را هم از فروشنده استعلام بگیرد.

11) بدنه مقاوم و ساختار صنعتی

ظاهر این مدل نشان می دهد که سازنده از بدنه مقاوم فلزی و ساختار صنعتی سنگین استفاده کرده است. همین نوع طراحی، مقاومت تجهیز را در برابر ضربه، لرزش، شرایط سخت محیطی و آلودگی های صنعتی بیشتر می کند.

در محیط هایی مثل سکوهای نفتی، خطوط فرآیندی، کارخانه های شیمیایی و سایت های روباز، همین استحکام مکانیکی اهمیت زیادی دارد. چون تجهیز باید هم عملکرد الکتریکی درستی داشته باشد و هم از نظر بدنه، دوام کافی ارائه دهد.

12) کاربرد تخصصی در سیستم های پنوماتیک

این بوبین را برای نصب روی شیرهای برقی نامور و کنترل اکچویتور پنوماتیک به کار می گیرند. وقتی سیستم کنترل فرمان می دهد، کویل مسیر هوا را در شیر تغییر می دهد و اکچویتور، شیر پروانه ای یا شیر توپی را باز و بسته می کند.

به همین دلیل، این قطعه را در اتوماسیون ولوها، خطوط انتقال سیالات، واحدهای کنترل فرایند و سیستم های ایمنی صنعتی زیاد استفاده می کنند.

مزایای استفاده از سلونوئید ولو ضد انفجار ASEM55109

این مدل فقط یک بوبین ساده نیست و چند مزیت مهم را همزمان در اختیار کاربر می گذارد. اولین مزیت، ایمنی بالا در محیط های خطرناک است. سازنده این محصول را برای فضاهایی ساخته است که حضور گاز، بخار یا مواد قابل اشتعال در آنها عادی است. بنابراین کاربر می تواند با رعایت اصول نصب، کنترل الکتریکی شیر را با ریسک کمتر انجام دهد.

مزیت دوم به استاندارد نامور مربوط می شود. این استاندارد نصب را ساده تر می کند، نیاز به اتصالات اضافه را کاهش می دهد و سرعت مونتاژ را بالا می برد. تکنسین در زمان سرویس یا تعویض نیز سریع تر عمل می کند و زمان توقف خط کمتر می شود.

مزیت سوم، مصرف انرژی پایین این کویل است. این ویژگی در تابلوهایی که چندین شیر برقی دارند اهمیت بیشتری پیدا می کند. مزیت چهارم به دوام مناسب بدنه، کلاس عایقی F و طراحی صنعتی آن مربوط می شود. این مشخصات، تجهیز را برای کار مداوم در محیط های سخت مناسب تر می کنند.

در کنار همه این موارد، تنوع ولتاژ 24V DC و 220V AC نیز دست کاربر را باز می گذارد تا مدل سازگار با سیستم برق خود را انتخاب کند.

سلونوئید ولو یا نامور ضد انفجار در چه صنایعی کاربرد دارد؟

این مدل را در هر صنعتی به کار می گیرند که هم به کنترل پنوماتیک نیاز دارد و هم با ریسک انفجار روبرو است. در صنعت نفت و گاز، این کویل روی اکچویتور شیرهای کنترلی و قطع و وصل نصب می شود و فرمان الکتریکی را به حرکت پنوماتیک تبدیل می کند.

در پتروشیمی و صنایع شیمیایی نیز مهندسان از این تجهیز برای کنترل جریان سیالات و گازها استفاده می کنند. چون در این واحدها بخارات خطرناک، مواد قابل اشتعال و شرایط سخت کاری وجود دارد، انتخاب بوبین ضد انفجار اهمیت مستقیم دارد.

در صنایع رنگ، حلال، رزین و مواد شیمیایی فرار هم این مدل کاربرد دارد. در معادن، ایستگاه های تقویت گاز، مخازن ذخیره و برخی خطوط دارویی و غذایی خاص نیز از این قطعه استفاده می کنند؛ البته در این بخش ها باید کاربر سازگاری کامل تجهیز با الزامات فرایند را جداگانه بررسی کند.

هر جا که یک اکچویتور پنوماتیک نامور در محیط پرخطر کار کند، این مدل می تواند یکی از گزینه های مناسب برای فرمان دهی الکتریکی باشد.

راهنمای نصب سلونوئید

نصب صحیح این تجهیز، هم روی عملکرد آن اثر می گذارد و هم روی ایمنی کل سیستم. به همین دلیل، تکنسین باید مراحل نصب را با دقت انجام دهد.

در مرحله اول، نصاب باید ولتاژ کویل را با برق خروجی تابلو یا سیستم کنترل تطبیق دهد. اگر کویل 24 ولت DC باشد و کاربر به اشتباه برق 220 ولت AC به آن بدهد، سیم پیچ آسیب جدی می بیند.

در مرحله دوم، تکنسین باید وضعیت نصب روی شیر نامور یا اکچویتور را بررسی کند. محل سوراخ ها، اورینگ ها، آب بندی و مسیر عبور هوا باید کاملا درست باشد. اگر نصاب شیر را کج ببندد یا آب بندی را ناقص انجام دهد، نشتی هوا و اختلال در عملکرد اکچویتور رخ می دهد.

در مرحله سوم، برق کار باید کابل و گلند را طبق استاندارد ضد انفجار نصب کند. استفاده از گلند نامناسب، یکی از خطاهای رایج در پروژه هاست و می تواند سطح ایمنی تجهیز را پایین بیاورد.

در مرحله چهارم، تکنسین باید قبل از راه اندازی نهایی، عملکرد بوبین و پاسخ شیر را تست کند. او باید مطمئن شود که با اعمال فرمان الکتریکی، شیر داخلی حرکت می کند و اکچویتور واکنش درست نشان می دهد.

همچنین نصاب باید شرایط محیطی مثل دمای محل، میزان رطوبت، وجود مواد خورنده و احتمال ضربه مکانیکی را هم بررسی کند. نصب درست فقط به بستن چند پیچ محدود نمی شود و کاربر باید کل شرایط بهره برداری را در نظر بگیرد.

نکات مهم در خرید نامور

خریدار قبل از سفارش این محصول باید چند نکته اصلی را بررسی کند. اول از همه، ولتاژ کاری اهمیت دارد. کاربر باید دقیق بداند که سیستم او با 24 ولت DC کار می کند یا 220 ولت AC.

نکته دوم، کلاس ضد انفجار و تطابق آن با شرایط سایت است. فقط ضد انفجار بودن به صورت کلی کافی نیست. مهندس پروژه باید گروه گازی، کلاس حرارتی و نوع حفاظت تجهیز را با الزامات محیط نصب مقایسه کند.

نکته سوم، اصالت کالا و کیفیت ساخت است. چون این قطعه در محیط های پرریسک کار می کند، خریدار باید از فروشنده معتبر خرید کند و به پلاک فنی، کد محصول و کیفیت بدنه دقت داشته باشد.

نکته چهارم به سازگاری با شیر برقی و اکچویتور مربوط می شود. هرچند استاندارد نامور نصب را ساده می کند، اما کاربر باز هم باید ابعاد، نوع اتصال و شرایط عملکرد را بررسی کند. در نهایت، دسترسی به قطعات یدکی، خدمات فنی و امکان استعلام مشخصات نیز در تصمیم خرید نقش مهمی دارد.

تفاوت نامور ضد انفجار با مدل های معمولی

مهم ترین تفاوت این مدل با نمونه های معمولی به سطح ایمنی آن برمی گردد. مدل معمولی را برای محیط های پرخطر طراحی نمی کنند و اگر کاربر آن را در فضای دارای گاز یا بخار اشتعال زا نصب کند، احتمال بروز حادثه بالا می رود.

در مقابل، سازنده مدل ضد انفجار را با ساختار محافظت شده، بدنه مقاوم و الزامات فنی خاص تولید می کند تا جرقه یا دمای داخلی به محیط اطراف منتقل نشود. همین تفاوت، مرز اصلی میان یک کویل صنعتی عمومی و یک کویل تخصصی ضد انفجار است.

تفاوت بعدی به نوع بدنه، آب بندی، کابل کشی، گلند و تاییدیه های فنی مربوط می شود. همچنین در مدل های ضد انفجار، کاربر باید نصب را با دقت بیشتری انجام دهد، چون کوچک ترین خطا در متعلقات یا روش اجرا می تواند کل سطح حفاظت را تحت تاثیر قرار دهد.

از نظر قیمت هم معمولا مدل های ضد انفجار در سطح بالاتری قرار می گیرند، چون سازنده در تولید آنها از مواد، طراحی و استانداردهای سخت گیرانه تری استفاده می کند.

نکات نگهداری و افزایش طول عمر

اگر کاربر بخواهد این تجهیز برای مدت طولانی و بدون افت عملکرد کار کند، باید برنامه نگهداری منظم برای آن در نظر بگیرد. اولین اقدام، بازدید دوره ای بدنه، کابل، گلند و محل اتصال است. تکنسین باید هر نشانه ای از ترک، خوردگی، شل شدن اتصال یا آسیب مکانیکی را جدی بگیرد.

اقدام بعدی به بررسی وضعیت برق رسانی مربوط می شود. افت ولتاژ، نوسان شدید یا اتصال نادرست می تواند به سیم پیچ آسیب بزند و عملکرد شیر را مختل کند. به همین دلیل، برق کار باید به صورت دوره ای سلامت مسیر تغذیه را کنترل کند.

در بخش مکانیکی هم تمیزی هوای فشرده اهمیت زیادی دارد. اگر ذرات، رطوبت یا آلودگی وارد مدار شوند، بخش داخلی شیر برقی و اکچویتور آسیب می بیند. استفاده از هوای فیلتر شده و خشک، عمر مجموعه را بیشتر می کند.

همچنین تکنسین باید در زمان تعمیرات، فقط از قطعات سازگار استفاده کند. تعویض خودسرانه گلند، کابل یا اجزای آب بندی با نمونه های نامتناسب، ایمنی تجهیز را پایین می آورد و حتی می تواند تاییدپذیری آن را از بین ببرد.

عیب یابی اولیه

اگر کویل عمل نکند، تکنسین باید عیب یابی را از منبع تغذیه شروع کند. او باید ولتاژ ورودی را اندازه بگیرد و مطمئن شود برق درست به کویل می رسد. بعد از آن، برق کار می تواند مقاومت سیم پیچ را بررسی کند تا از سلامت بوبین مطمئن شود.

اگر برق به کویل برسد اما شیر تغییر وضعیت ندهد، تکنسین باید بخش مکانیکی شیر را بررسی کند. گاهی ذرات معلق موجود در هوای فشرده، شفت داخلی شیر برقی را قفل می کنند؛ در حالی که خود بوبین سالم است.

در بعضی موارد نیز مشکل از نصب نادرست، آب بندی اشتباه یا خرابی اکچویتور ناشی می شود. به همین دلیل، کاربر نباید عیب را فقط به بوبین نسبت دهد و باید کل مجموعه فرمان و عملگر را بررسی کند.

اگر بدنه بیش از حد داغ شود، تکنسین باید ولتاژ، سیکل کاری، دمای محیط و تطابق مشخصات تجهیز با شرایط بهره برداری را کنترل کند. افزایش غیر عادی دما همیشه یک علامت مهم است و نباید نادیده بماند.

جمع بندی

شیر برقی یا نامور ضد انفجار ASEM55109 یک بوبین صنعتی تخصصی برای کنترل شیرهای پنوماتیک در محیط های پرخطر است. این مدل با استاندارد نصب نامور، بدنه مقاوم، کلاس حفاظتی Ex mb IICT5 Gb ، کلاس عایقی F ، کابل 1.5 متری، بازه دمایی 20- تا 60+ درجه سانتی گراد و دو ولتاژ 24V DC و 220V AC عرضه می شود.

اگر کاربر بخواهد در محیط هایی مثل نفت، گاز، پتروشیمی، صنایع شیمیایی و سایر فضاهای مستعد انفجار، یک فرمان الکتریکی ایمن و قابل اعتماد برای اکچویتور پنوماتیک ایجاد کند، این مدل می تواند انتخاب مناسبی باشد. البته خریدار باید قبل از سفارش، ولتاژ، تیپ دمایی، شرایط نصب و تطابق کامل تجهیز با الزامات سایت را با دقت بررسی کند.

سوالات متداول

آیا این جنس برای مناطق مستعد انفجار مناسب است؟

بله. سازنده این مدل را با کلاس حفاظتی Ex mb IICT5 Gb تولید کرده است و کاربر می تواند آن را در محیط های صنعتی مستعد انفجار و متناسب با الزامات فنی سایت به کار بگیرد.

این مدل با چه ولتاژهایی عرضه می شود؟

سازنده این کویل را در دو نسخه 24V DC و 220V AC عرضه می کند.

کلاس حرارتی T5 چه مفهومی دارد؟

کلاس T5 نشان می دهد که دمای سطح خارجی تجهیز در شرایط کاری مجاز از 100 درجه سانتی گراد بالاتر نمی رود.

آیا این کویل روی همه اکچویتورهای نامور نصب می شود؟

این مدل برای نصب روی سیستم های دارای استاندارد نامور ساخته شده است، اما خریدار باید قبل از نصب، ابعاد، نوع اتصال و سازگاری دقیق آن را بررسی کند.

در زمان خرید این محصول باید به چه نکاتی توجه کنیم؟

خریدار باید ولتاژ کاری، کلاس ضد انفجار، تیپ دمایی، اصالت کالا، سازگاری با اکچویتور و کیفیت نصب را بررسی کند.

جهت خرید و استعلام قیمت با شماره زیر در ارتباط باشید

02133468170

09122248679

09354040961