

شیر فلکه کشویی استیل؛ قیمت، مشخصات و راهنمای خرید (دندهای و فلنجی)
شیر فلکه کشویی استیل برای قطع و وصل کامل جریان در خط لوله ساخته شده است. وقتی کاملاً باز است، مسیر جریان تقریباً هماندازه لوله باز میشود و افت فشار نزدیک صفر است. به همین دلیل در خطوط آب، بخار، صنایع غذایی و خطوط شیمیایی که افت فشار برایشان مهم است، انتخاب اول تأسیساتکارها است. در این راهنما انواع شیر فلکه کشویی استیل، تفاوت گرید ۳۰۴ و ۳۱۶، فشار و دمای کاری، روش نصب دندهای و نکات خرید را توضیح میدهیم.
نوین استیل شیر فلکه کشویی استیل دندهای را در سایزهای ۱/۲ الی ۳ اینچ و مدلهای فلنجی را در سایزهای بزرگتر، در گرید ۳۰۴ و ۳۱۶، از انبار عرضه میکند. برای قیمت روز با شماره ۰۲۱۳۳۴۶۸۱۷۰ تماس بگیرید.
شیر فلکه کشویی استیل چیست و چطور کار میکند؟
داخل شیر فلکه کشویی یک صفحه یا گوه فلزی هست که عمود بر مسیر جریان بالا و پایین میرود. با چرخاندن فلکه، ساقه گوه را بالا میکشد و مسیر باز میشود. با چرخاندن در جهت مخالف، گوه پایین میآید و روی نشیمنگاه مینشیند و جریان کاملاً قطع میشود.
این شیر فقط برای دو حالت کاملاً باز یا کاملاً بسته طراحی شده است. اگر آن را مدت طولانی نیمهباز نگه دارید، جریان پرسرعت زیر گوه به نشیمنگاه و لبه گوه ضربه میزند و بعد از مدتی شیر دیگر کامل آببندی نمیکند. برای تنظیم دبی باید از شیر سوزنی یا شیر کففلزی (گلوب) استفاده کنید.
شیر فلکه کشویی استیل نسبت به مدلهای برنجی و چدنی زنگ نمیزند، طعم و بوی فلزی به آب نمیدهد و دمای بالاتری را تحمل میکند. قیمت اولیه آن بیشتر است، ولی چون عمر طولانیتری دارد و کمتر تعویض میشود، در طول چند سال هزینه کمتری روی دست شما میگذارد.
قیمت شیر فلکه کشویی استیل به چه چیزهایی بستگی دارد؟
قیمت این شیر با نوسان قیمت استیل و ارز تغییر میکند، پس عدد ثابتی نمیشود اعلام کرد. پنج عامل اصلی قیمت را تعیین میکنند:
- سایز: با بزرگ شدن سایز، وزن بدنه و گوه بیشتر میشود. قیمت شیر ۲ اینچ معمولاً چند برابر شیر ۱/۲ اینچ است.
- گرید استیل: شیر ۳۱۶ به دلیل مولیبدن موجود در آلیاژ، معمولاً ۲۰ الی ۳۰ درصد گرانتر از ۳۰۴ است.
- نوع اتصال: مدل فلنجی بدنه سنگینتری دارد و از مدل دندهای همسایز گرانتر است.
- کلاس فشار: شیرهای فورج کلاس ۸۰۰ دیواره ضخیمتری دارند و قیمتشان بالاتر است.
- برند و مدارک: شیر با گواهی آنالیز مواد (MTC) و برند شناختهشده گرانتر است، ولی برای پروژههایی که بازرسی دارند لازم است.
برای استعلام قیمت، سایز، گرید، نوع اتصال و تعداد را اعلام کنید تا قیمت روز و موجودی انبار را بگیرید.
انواع شیر فلکه کشویی استیل
شیر فلکه کشویی استیل دندهای
رایجترین مدل در سایزهای ۱/۲ الی ۳ اینچ است. نصب و باز کردن آن ابزار خاصی نمیخواهد و برای تأسیسات ساختمانی، خطوط آب و صنایع غذایی کوچک مناسب است. بیشتر این راهنما درباره همین مدل است.
شیر کشویی استیل فلنجی
برای سایزهای ۲ اینچ به بالا و خطوط صنعتی با کلاس ۱۵۰ و ۳۰۰ استفاده میشود. مشخصات و ابعاد این مدل را در صفحه شیر کشویی استنلس استیل فلنجی ببینید. ابعاد فلنج دو طرف شیر هم باید با جدول فلنج بخواند.
شیر فلکه کشویی فورج کلاس ۸۰۰
بدنه آهنگریشده و دیواره ضخیم دارد و برای فشارهای بالا در سایزهای کوچک ساخته میشود. معمولاً با اتصال دندهای یا ساکت ولد عرضه میشود. مشخصات آن را در صفحه فلکه کشویی کلاس ۸۰۰ ببینید.
اگر برای خطوط غیرخورنده و ارزانتر شیر فولادی میخواهید، شیر فلکه فولادی کلاس ۱۵۰ و شیر فلکه کشویی JC را هم مقایسه کنید.
اتصال دندهای؛ BSP یا NPT
شیر فلکه کشویی استیل دندهای با یکی از دو استاندارد دنده ساخته میشود:
- دنده BSP (دنده G): دنده موازی است و آببندی آن با نوار تفلون یا واشر انجام میشود. در بازار ایران رایجتر است و بیشتر لوله و اتصالات موجود با آن جور هستند.
- دنده NPT: دنده مخروطی آمریکایی است و خود دندهها با سفت شدن آببندی میکنند. در پروژههایی که طبق استاندارد آمریکایی طراحی شدهاند استفاده میشود.
این دو دنده با هم جور نمیشوند. اگر شیر NPT را روی لوله BSP ببندید، دندهها چند دور جلو میروند و بعد گیر میکنند و اتصال نشتی میدهد. قبل از سفارش، نوع دنده لوله یا اتصالات موجود را بپرسید.
| سایز | کاربرد رایج |
|---|---|
| ۱/۲ اینچ | لولهکشی ساختمان، تأسیسات خانگی |
| ۳/۴ اینچ | تأسیسات متوسط، کارگاههای کوچک |
| ۱ اینچ | خطوط صنعتی سبک، گرمایش مرکزی |
| ۱ ۱/۴ و ۱ ۱/۲ اینچ | خطوط توزیع آب صنعتی |
| ۲ اینچ | کارخانجات، صنایع غذایی |
| ۲ ۱/۲ و ۳ اینچ | خطوط اصلی صنعتی، انتقال حجم بالا |
سایز شیر باید با سایز نامی لوله یکی باشد. قطر خارجی و ضخامت لوله هر سایز را در جدول لوله استیل ببینید.
نکات بستن اتصال دندهای
- دنده لوله را تمیز کنید و براده و روغن را بگیرید.
- نوار تفلون را در جهت چرخش دنده، چهار الی شش دور روی دنده نر بپیچید.
- شیر را با دست تا جایی که راحت میچرخد ببندید تا دنده کج نرود.
- با آچار، نیم الی سهچهارم دور دیگر سفت کنید. آچار را روی ششپر سمتی از بدنه بگذارید که دارید میبندید، نه سمت مقابل.
سفت کردن بیش از حد، دنده یا بدنه را ترک میدهد. اتصال دندهای با گشتاور زیاد آببند نمیشود، با تفلون درست آببند میشود.
شیر فلکه کشویی استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶؟
این مهمترین تصمیم هنگام خرید است و به نوع سیال و محیط بستگی دارد.
استیل ۳۰۴ حدود ۱۸ درصد کروم و ۸ درصد نیکل دارد. برای آب شرب، بخار تمیز، هوای فشرده و بیشتر مواد غذایی غیراسیدی کافی است و قیمت کمتری دارد.
استیل ۳۱۶ علاوه بر کروم و نیکل، حدود ۲ الی ۲٫۵ درصد مولیبدن دارد. مولیبدن مقاومت آن را در برابر کلراید و اسیدهای ملایم خیلی بیشتر میکند. برای آب شور و آب دریا، استخر با کلر، صنایع دارویی و مواد غذایی اسیدی مثل آبمیوه و سرکه، ۳۱۶ را انتخاب کنید.
| ویژگی | استیل ۳۰۴ | استیل ۳۱۶ |
|---|---|---|
| مولیبدن | ندارد | حدود ۲ الی ۲٫۵ درصد |
| مقاومت در برابر اسید ملایم | متوسط | بالا |
| مقاومت در برابر کلراید و آب شور | کم | خوب |
| صنایع غذایی | مناسب برای مواد غیراسیدی | مناسب برای همه، از جمله مواد اسیدی |
| قیمت | پایه | ۲۰ الی ۳۰ درصد بیشتر |
گرید هر شیر را روی بدنه آن حک میکنند، معمولاً به شکل CF8 برای ۳۰۴ ریختهگری و CF8M برای ۳۱۶ ریختهگری. اگر روی بدنه چیزی نوشته نیست، گواهی آنالیز بخواهید.
فشار و دمای کاری شیر فلکه کشویی استیل
فشار کاری
بیشتر شیرهای فلکه کشویی استیل دندهای بازار در سایزهای ۱/۲ الی ۳ اینچ برای فشار کاری ۱۶ بار (PN16) یا ۲۰۰ WOG، یعنی حدود ۱۴ بار، ساخته میشوند. فشار اسمی را روی بدنه مینویسند و آن را قبل از نصب چک کنید. اگر فشار خط را به psi یا کیلوگرم بر سانتیمتر مربع دارید، با ماشین حساب تبدیل فشار آن را به بار تبدیل کنید.
| فشار خط | کاربرد رایج |
|---|---|
| تا ۴ بار | تأسیسات مسکونی، آب شرب |
| ۴ الی ۸ بار | شبکه توزیع آب، آتشنشانی ساختمان |
| ۸ الی ۱۲ بار | خطوط صنعتی متوسط، هوای فشرده |
| ۱۲ الی ۱۶ بار | کارخانجات، خطوط بخار سبک |
شیر را نزدیک حداکثر فشار اسمیاش کار نیندازید. حدود ۲۰ درصد فاصله ایمنی بگذارید؛ یعنی برای خط ۱۲ باری، شیر ۱۶ باری انتخاب درستی است. برای فشارهای بالاتر، مدل فورج کلاس ۸۰۰ یا مدل فلنجی کلاس ۳۰۰ را انتخاب کنید.
دمای کاری
بدنه استیل دمای بالا را راحت تحمل میکند، ولی دمای مجاز شیر را پکینگ ساقه و نشیمنگاه تعیین میکند، نه بدنه. شیرهایی که پکینگ PTFE (تفلون) دارند معمولاً تا حدود ۱۸۰ الی ۲۰۰ درجه کار میکنند. برای بخار داغتر، شیر با پکینگ گرافیتی بخواهید. محدوده دمای هر مدل را از کاتالوگ سازنده بپرسید.
کاربردهای رایج در دمای بالا: خطوط بخار صنعتی، آب گرم بهداشتی، روغن داغ در صنایع غذایی و تأسیسات گرمایش مرکزی.
کاربردهای شیر فلکه کشویی استیل
صنایع غذایی و دارویی
استیل سطح صاف و غیرمتخلخل دارد، با محصول واکنش نمیدهد و با شستشو و ضدعفونی مکرر خراب نمیشود. به همین دلیل در خطوط شیر و لبنیات، آبمیوه و نوشیدنی، کنسروسازی، روغن خوراکی و بستهبندی مواد غذایی استفاده میشود. برای مواد اسیدی و خطوطی که با مواد شوینده کلردار شسته میشوند، گرید ۳۱۶ را انتخاب کنید.
محیطهای اسیدی و شیمیایی
گرید ۳۱۶ در برابر اسید استیک رقیق، اسید فسفریک رقیق، اسید سیتریک و بسیاری از محلولهای نمکی مقاوم است. برای اسیدهای غلیظ و قوی مثل اسید سولفوریک غلیظ و اسید کلریدریک مناسب نیست و باید شیر با آلیاژ خاص یا پوشش پلیمری انتخاب کنید. قبل از خرید برای کاربرد شیمیایی، نام و غلظت ماده را به فروشنده بگویید.
خطوط آب
در آب شرب، آب صنعتی، آب چاه، استخر و آبیاری، شیر استیل زنگ نمیزند و رسوب کمتری روی آن مینشیند. در خطوط آتشنشانی و آب شهری هم به دلیل عمر بالا و نیاز کم به تعمیر، انتخاب اقتصادیتری است.
شیر فلکه کشویی یا شیر توپی استیل؟
هر دو برای قطع و وصل جریان هستند، ولی رفتار متفاوتی دارند:
| ویژگی | شیر فلکه کشویی | شیر توپی (گازی) |
|---|---|---|
| باز و بسته شدن | چند دور چرخاندن فلکه | یکچهارم دور اهرم |
| سرعت بسته شدن | آرام؛ ضربه قوچ کمتری ایجاد میکند | سریع؛ در خطوط پرفشار ممکن است ضربه قوچ ایجاد کند |
| افت فشار در حالت باز | خیلی کم | در مدل فولپورت خیلی کم |
| فضای نصب | ارتفاع بیشتری لازم دارد | جای کمتری میگیرد |
| تشخیص باز یا بسته بودن | در مدل ساقه بالارونده از بیرون معلوم است | از جهت اهرم معلوم است |
اگر شیر را زیاد باز و بسته میکنید یا بسته شدن سریع میخواهید، شیر توپی استیل راحتتر است. اگر خط بخار یا آب پرفشار است و بسته شدن آرام مهم است، شیر فلکه کشویی انتخاب بهتری است.
اجزای شیر فلکه کشویی استیل
- بدنه: از استیل ریختهگری یا فورج ساخته میشود و مسیر اصلی جریان است.
- گوه یا دیسک: قطعه متحرکی است که با بالا و پایین رفتن، مسیر را باز یا بسته میکند.
- ساقه: حرکت چرخشی فلکه را به حرکت خطی گوه تبدیل میکند.
- فلکه (هندویل): دستهای که با دست چرخانده میشود.
- پکینگ: دور ساقه را آببندی میکند و جلوی نشتی از بالای شیر را میگیرد.
- نشیمنگاه (سیت): سطحی که گوه روی آن مینشیند و آببندی نهایی را انجام میدهد.
ساقه بالارونده یا ساقه ثابت
در مدل ساقه بالارونده (Rising Stem)، با باز شدن شیر ساقه بالا میآید و از بیرون معلوم است شیر باز است یا بسته. در مدل ساقه ثابت (Non-Rising Stem) فقط فلکه میچرخد و ساقه بالا نمیآید، پس برای جاهایی که بالای شیر فضای کمی دارد مناسبتر است.
نصب و نگهداری
نکات نصب
- قبل از نصب، داخل لوله را از براده، ماسه و تکههای جوش تمیز کنید. یک ذره براده روی نشیمنگاه کافی است تا شیر کامل بسته نشود.
- بیشتر شیرهای فلکه کشویی جهت جریان ندارند. اگر روی بدنه فلش هست، آن را رعایت کنید.
- شیر را در حالت بسته نصب نکنید. اگر بعد از نصب جوشکاری در نزدیکی آن دارید، شیر را کمی باز بگذارید تا گرما گوه را در نشیمنگاه قفل نکند.
- بعد از نصب، شیر را چند بار کامل باز و بسته کنید و دور پکینگ و اتصالها را از نظر نشتی چک کنید.
نگهداری و عیبیابی
شیری که ماهها در یک حالت مانده، ممکن است گوه آن به نشیمنگاه بچسبد. هر چند ماه یک بار آن را کامل باز و بسته کنید. سه مشکل رایج و راهحل آنها:
- نشتی از دور ساقه: مهره پکینگ را کمی سفت کنید. اگر برطرف نشد، پکینگ فرسوده است و باید تعویض شود.
- سفت چرخیدن فلکه: معمولاً رسوب روی رزوه ساقه است. ساقه را تمیز و روانکاری کنید.
- بسته نشدن کامل: رسوب یا خراش روی نشیمنگاه یا گوه است. اگر شستشوی خط مشکل را حل نکرد، شیر باید تعمیر یا تعویض شود.
استانداردهای شیر فلکه کشویی استیل
- API 603: برای شیرهای کشویی مقاوم به خوردگی با دیواره نازک، که بیشتر شیرهای کشویی استیل فلنجی طبق آن ساخته میشوند.
- API 602: برای شیرهای کشویی فورج در سایزهای کوچک، از جمله مدلهای کلاس ۸۰۰.
- API 600: برای شیرهای کشویی فولادی فلنجی و جوشی در صنعت نفت و گاز.
- EN 558: طول فیس به فیس شیرهای فلنجی را تعیین میکند (جایگزین DIN 3202).
- ISO 9001: سیستم مدیریت کیفیت سازنده.
شیرهای دندهای ارزان بازار معمولاً به استاندارد خاصی ارجاع نمیدهند. اگر پروژه شما بازرسی دارد، شیر با استاندارد و گواهی مواد بخرید.
سوالات متداول درباره شیر فلکه کشویی استیل
مدل دندهای معمولاً در سایزهای ۱/۲ الی ۳ اینچ ساخته میشود. برای سایزهای بزرگتر از مدل فلنجی استفاده میشود، چون اتصال دندهای در قطرهای بزرگ آببندی و استحکام کافی ندارد.
استیل ۳۱۶ حدود ۲ الی ۲٫۵ درصد مولیبدن دارد که مقاومت آن را در برابر کلراید و اسید بیشتر میکند. برای آب و مواد غذایی عمومی ۳۰۴ کافی است و برای آب شور، کلر و مواد اسیدی ۳۱۶ را انتخاب کنید.
بیشتر مدلهای دندهای بازار برای ۱۶ بار (PN16) یا ۲۰۰ WOG، یعنی حدود ۱۴ بار، ساخته میشوند. فشار اسمی روی بدنه نوشته شده است. برای فشار بالاتر، مدل فورج کلاس ۸۰۰ یا فلنجی کلاس ۳۰۰ لازم است.
بله، ولی دمای مجاز را پکینگ تعیین میکند. شیر با پکینگ تفلون معمولاً تا حدود ۱۸۰ الی ۲۰۰ درجه کار میکند. برای بخار داغتر، شیر با پکینگ گرافیتی بخواهید.
خیر. این شیر برای حالت کاملاً باز یا کاملاً بسته است. کار طولانی در حالت نیمهباز به گوه و نشیمنگاه آسیب میزند. برای تنظیم دبی از شیر سوزنی یا گلوب استفاده کنید.
شیر توپی با یکچهارم دور باز و بسته میشود و برای استفاده مکرر راحتتر است. شیر فلکه کشویی آرام بسته میشود و ضربه قوچ کمتری در خطوط پرفشار ایجاد میکند. انتخاب به نوع خط و دفعات استفاده بستگی دارد.
در شرایط معمول خیر، چون لایه اکسید کروم سطح آن را محافظت میکند. در آب شور یا محیط کلردار، گرید ۳۰۴ ممکن است خوردگی حفرهای بگیرد و باید از ۳۱۶ استفاده کرد.
اگر شیر فعلی شما نشتی دارد یا کامل بسته نمیشود، قبل از خرید شیر نو، تعمیر شیرآلات صنعتی را بررسی کنید؛ تعویض سیت، گوی و پکینگ با تست فشار و گارانتی.
جمعبندی
شیر فلکه کشویی استیل برای قطع و وصل کامل جریان با کمترین افت فشار ساخته شده و برای تنظیم دبی مناسب نیست. در سایزهای ۱/۲ الی ۳ اینچ مدل دندهای رایج است و در سایزهای بزرگتر مدل فلنجی. برای آب و مواد غذایی عمومی، گرید ۳۰۴ کافی است. برای آب شور، کلر و مواد اسیدی، ۳۱۶ را انتخاب کنید. فشار اسمی بدنه را چک کنید، ۲۰ درصد فاصله ایمنی بگذارید و دمای مجاز پکینگ را از سازنده بپرسید.
برای خرید شیر فلکه کشویی استیل و استعلام قیمت روز با شمارههای ۰۲۱۳۳۴۶۸۱۷۰، ۰۹۱۲۲۲۴۸۶۷۹ و ۰۹۳۵۴۰۴۰۹۶۱ تماس بگیرید.
برای مشاهده سایر محصولات و مقایسه انواع شیرها، به صفحه شیرآلات صنعتی نوین استیل سر بزنید. برای دیدن سایر مدلها به صفحه فلکه مراجعه کنید.










دیدگاه ها